Blog giáo dục

Growth mindset
Link đã được copy.

Bài viết này nói về những ngụ ý sai lầm khi cha mẹ động viên con cái, hy vọng sẽ giúp ích một phần cho các bậc phụ huynh trong việc nuôi dưỡng sự phát triển của con mình.

Bài viết là lược dịch một đoạn trong quyển “Mindset, the new psychology of success” của tiến sĩ Carol S. Dweck ở Đại học Stanford. Bà đã bỏ ra hang chục năm để nghiên cứu về:

·     Fixed mindset: quan điểm cho rằng khả năng và tính cách của con người là bẩm sinh, không thể phát triển.

·     Growth mindset: quan điểm cho rằng khả năng và tính cách của con người có thể phát triển qua rèn luyện.

Bà cũng được mời thuyết trình về growth mindset tại TED TALK

https://www.youtube.com/watch?v=J-swZaKN2Ic

 

1. Ngụ ý đằng sau những câu nói với trẻ.

Không có cha mẹ nào lại nghĩ “làm cách nào để làm hại sự phát triển của con mình, làm cho con mình không cố gắng, cắt đứt đường học hỏi của con”. Hầu hết cha mẹ đều nghĩ “mình sẽ làm tất cả để con mình thành công”. Tuy nhiên nhiều việc cha mẹ làm lại gây phản tác dụng. Những lời động viên, bài học của họ thường gửi đến con cái những thông điệp sai lầm.

Thông điệp của người có fixed mindset: “Con có những đặc điểm, khả năng sẽ cứ như vậy mãi mãi, và cha mẹ đang phán xét điều đó”.

Thông điệp của người có growth mindset: “Con là một người đang và sẽ phát triển và cha mẹ rất quan tâm đến sự phát triển đó của con”.

Trẻ em rất nhạy cảm với những thông điệp này và những thông điệp này ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của trẻ.

Bruce, 5 tuổi, đến nhà trẻ cùng với mẹ. Bruce chỉ vào các bức vẽ trên tường và hỏi “Ai đã vẽ những bức tranh xấu này vậy?”. Mẹ của Bruce vội vàng đáp “Sẽ không tốt nếu chê tranh của người khác là xấu khi mà các bức tranh đều rất dễ thương”. Thầy giáo, 1 chuyên gia về trẻ em, hiểu rõ điều mà người mẹ muốn ngụ ý “Ở đây, con không bị bắt buộc phải vẽ những bức tranh đẹp, con có thể vẽ theo tuỳ ý con thích”. Qua đó người mẹ đã trả lời cho câu hỏi sâu xa của Bruce “Điều gì sẽ xảy ra cho một đứa trẻ không vẽ tranh đẹp ?”.

Bruce lại tiếp tục chỉ một chiếc xe cứu hoả đồ chơi bị bể và hỏi “Ai đã làm bể cái xe này?”. Người mẹ đáp “Có gì khác biệt đối với con khi biết ai đã làm bể chiếc xe? Con đâu có biết ai ở đây.” Thầy giáo hiểu ý tiếp lời “Đồ chơi là để chơi, thỉnh thoảng thì bị hư, điều đó vẫn hay xảy ra.” Một lần nữa câu hỏi sâu xa của Bruce được trả lời “Điều gì sẽ xảy ra cho đứa trẻ làm bể đồ chơi?”.

Bruce bắt đầu đi học mẫu giáo, đó không phải là nơi Bruce sẽ bị phán xét và dán nhãn.

 

2. Ngụ ý đằng sau những lời khen và phản tác dụng.

Hãy nghe những lời nói sau:

-      Con học thật nhanh, con thật thông minh.

-      Con thất tài giỏi, con được điểm 10 mà chẳng cần phải học gì.

Nhưng từ phía trẻ em, những lời trên lại trở thành thông điệp như sau:

-      Nếu mình không học nhanh có nghĩa là mình không thông minh.

-      Tốt nhất là mình không nên học nhiều, nếu không người khác sẽ không còn nghĩ là mình tài giỏi.

Những đứa trẻ có fixed mindset thường bị ám ảnh nhiều bởi những lời khen như vậy. Qua 7 thí nghiệm cùng với hàng trăm trẻ em, tiến sĩ Carol Dweck nhận thấy rằng việc khen trẻ thông minh làm hại đến động lực và thành quả của trẻ.

Trẻ em thích được khen, đặc biệt là khen về trí thông minh và tài năng bẩm sinh của mình. Lời khen đem lại cho trẻ một phút giây toả sáng, nhưng chỉ trong phút chốc. Lúc trẻ đụng phải khó khăn thì mọi động lực sẽ tan biến. Nếu thành công có nghĩa là thông minh, thì thất bại có nghĩa là ngu ngốc. Đó chính là fixed mindset.

Cha mẹ thường nghĩ họ có thể cho con một sự tự tin mãi mãi bằng cách khen con. Nhưng điều đó lại không đúng và còn gây tác dụng ngược lại. Nó làm cho trẻ nghi ngờ chính bản thân mình mỗi khi có điều gì đó khó khăn xảy ra không đúng như ý mình muốn.

Nếu cha mẹ muốn tặng cho con một món quà quý giá, cách tốt nhất là dạy cho con yêu thích thử thách, không sợ mắc lỗi, tận hưởng sự cố gắng, và luôn tiếp tục học hỏi. Bằng cách này, trẻ sẽ không trở thành nô lệ của những lời khen. Trẻ sẽ có cả một chặng đường dài suốt đời để xây dựng sự tự tin của riêng mình.

 

Kiến Long - Học viện TẠI SAO

Bài viết khác

  • So sánh 1 bài học trong sách Toán Mỹ và sách giáo khoa Toán Việt Nam
    So sánh 1 bài học trong sách Toán Mỹ và sách giáo khoa Toán Việt Nam
    So sánh 1 bài học trong sách Toán Mỹ và sách giáo khoa Toán Việt Nam
    Link đã được copy.
  • Sự cặn kẽ của người phương Tây
    Sự cặn kẽ của người phương Tây
    Sự cặn kẽ của người phương Tây
    Link đã được copy.
  • GÓP Ý DỰ THẢO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG THỂ
    GÓP Ý DỰ THẢO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG THỂ
    GÓP Ý DỰ THẢO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TỔNG THỂ
    Link đã được copy.
  • Cách giáo dục tốt nhất là LÀM GƯƠNG
    Cách giáo dục tốt nhất là LÀM GƯƠNG
    Cách giáo dục tốt nhất là LÀM GƯƠNG
    Link đã được copy.